De Nationale Hypotheek Garantie (NHG) is een vangnet bij gedwongen verkoop door werkloosheid, arbeidsongeschiktheid of scheiding. De kostengrens is €470.000 (2026), of €498.200 bij energiebesparende maatregelen.
Voordelen: lagere hypotheekrente (gemiddeld 0,3–0,6% korting), bescherming tegen restschuld bij gedwongen verkoop, en hogere leencapaciteit bij sommige banken.
Nadelen: eenmalige premie van 0,4% van het hypotheekbedrag (bij €400.000 is dat €1.600), strenge voorwaarden (maximale woonlasten, geen tweede woning), en de grens sluit duurdere woningen uit.
Vuistregel: NHG is bijna altijd voordelig als je eronder valt. De premie verdien je vaak binnen 2–3 jaar terug door de lagere rente. Bereken het exacte verschil met je hypotheekadviseur.
De garantie wordt uitgevoerd door het Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW), een onafhankelijke stichting. Bij gedwongen verkoop met een restschuld beoordeelt het WEW of je in aanmerking komt voor kwijtschelding — dit is geen automatisme, je moet aantonen dat de verkoop buiten je schuld ontstond (bijvoorbeeld ontslag, arbeidsongeschiktheid of scheiding) en dat je de woning tijdig en tegen een marktconforme prijs hebt verkocht.
Bij een woning met energiebesparende maatregelen geldt een hogere kostengrens van €498.200 (2026) in plaats van €470.000. Dit is vooral relevant bij woningen die al een hoog energielabel hebben of waarbij verduurzaming is meegefinancierd in de hypotheek.
Belangrijk detail: de kostengrens geldt voor de totale kosten voor het verkrijgen van de woning, dus koopsom plus kosten koper — niet alleen de koopsom. Een woning van €465.000 met €20.000 aan bijkomende kosten valt dus al buiten de grens van €470.000. Reken dit door voordat je een bod doet dat je net onder de grens denkt te houden.
De premie heet officieel borgtochtprovisie en is een eenmalig percentage over het hypotheekbedrag, niet over de koopsom. Je betaalt hem bij het passeren van de hypotheekakte en je kunt hem meefinancieren in de hypotheek — waarbij hij, als onderdeel van de eigenwoningschuld, meetelt voor de renteaftrek. Het bedrag is geen verzekeringspremie die je jaarlijks terugziet; het is eenmalig en je krijgt het niet terug als je de woning verkoopt.
NHG is geen bescherming tegen waardedaling en ook geen garantie dat je hypotheek wordt goedgekeurd. Het vangnet werkt alleen bij gedwongen verkoop door een van de erkende oorzaken. Verhuis je vrijwillig, of verkoop je met verlies omdat de markt is gedraaid, dan blijft de restschuld gewoon van jou. Dat onderscheid wordt in verkoopgesprekken regelmatig vaag gelaten.
De voorwaarden sluiten een aantal situaties uit die voor kopers in de grote steden relevant zijn: een tweede woning of beleggingspand valt er niet onder, en bij gedeeltelijke verhuur van je woning kan de garantie vervallen. Ook geldt een maximum aan de woonlasten in verhouding tot je inkomen, waardoor je met NHG soms juist minder kunt lenen dan zonder — precies het tegenovergestelde van wat de rentekorting suggereert.
Bij een woning op erfpacht rekent NHG de gekapitaliseerde canon mee in de toets, wat je maximale hypotheek kan drukken. Koop je in Amsterdam, Den Haag of Utrecht, laat dan expliciet doorrekenen wat de canon met je NHG-ruimte doet voordat je je bod bepaalt.